הוּא הָיָה אוֹמֵר, חָבִיב אָדָם שֶׁנִּבְרָא בְצֶלֶם. חִבָּה יְתֵרָה נוֹדַעַת לוֹ שֶׁנִּבְרָא בְצֶלֶם, שֶׁנֶּאֱמַר (בראשית ט) כִּי בְּצֶלֶם אֱלֹהִים עָשָׂה אֶת הָאָדָם. חֲבִיבִין יִשְׂרָאֵל שֶׁנִּקְרְאוּ בָנִים לַמָּקוֹם. חִבָּה יְתֵרָה נוֹדַעַת לָהֶם שֶׁנִּקְרְאוּ בָנִים לַמָּקוֹם, שֶׁנֶּאֱמַר (דברים יד) בָּנִים אַתֶּם לַה' אֱלֹהֵיכֶם. חֲבִיבִין יִשְׂרָאֵל שֶׁנִּתַּן לָהֶם כְּלִי חֶמְדָּה. חִבָּה יְתֵרָה נוֹדַעַת לָהֶם שֶׁנִּתַּן לָהֶם כְּלִי חֶמְדָּה שֶׁבּוֹ נִבְרָא הָעוֹלָם, שֶׁנֶּאֱמַר (משלי ד) כִּי לֶקַח טוֹב נָתַתִּי לָכֶם, תּוֹרָתִי אַל תַּעֲזֹבוּ:
Zwykł mawiać: „Umiłowany jest człowiek, który został stworzony na obraz (B-ga)”. Dano mu jeszcze do zrozumienia, że został stworzony na obraz, jak jest napisane (Rdz 9: 6): „Na obraz B-ga stworzył człowieka”. [Rambam wyjaśnia: Dodatkową miłość okazał Święty Adam, Błogosławiony niech będzie On, gdy powiadomił go: „Oto stworzyłem cię na obraz”. Bo ten, kto daje dobro swemu przyjacielowi i informuje go o dobru, które mu obdarzył, okazuje w ten sposób większą miłość, niż gdyby obdarzył go dobrem i nie uznał go za wystarczająco godnego, by powiadomić go o dobru, które mu dał. „Dodatkowa miłość itp.” można też rozumieć jako miłość „objawioną” i „objawioną”. Bg nie kochał człowieka potajemnie, ale otwarcie, w oczach wszystkich]. Umiłowani są Izraelici, których nazywają „synami Prawa”. Dodatkowa miłość dała im poznać, że zostali nazwani „synami Lr”, jak jest napisane (Powtórzonego Prawa 14:11): „Jesteście synami Lr, waszego B-ga”. Umiłowani Izraelici otrzymali drogocenne naczynie (Torę). Dano im dodatkową miłość, że otrzymali drogocenne naczynie, w którym został stworzony świat, jak jest napisane (Przyp. 4: 2): „Albowiem dałem wam dobry nabytek; nie opuszczajcie mojej Tory”. [Całe stworzenie, o którym jest napisane: „A Bg widział, że było dobre”, zostało stworzone tylko dla Tory, co nazywa się „nabyciem”, a mianowicie. (Powtórzonego Prawa 32: 2): „Niech moje nabycie („ likchi ”) ocieka jak deszcz.”]
Shenei Luchot HaBerit
Verse 3, i.e. the words אף חובב עמים, require analysis. Rashi writes that the two words mean that G–d displayed this additional love for Israel by treating each tribe as a whole nation. He bases this on G–d's blessing of Jacob in Genesis 35,11 where He refers to the as yet unborn Benjamin as a "nation." Rashi's comment on this verse is generally understood to mean that the title "nation" bestowed on a mere tribe indicates special fondness for that tribe. I do not believe that this is what Rashi had in mind. I believe that Rashi referred to the words אף חובב as meaning "a different dimension of fondness." The word אף indicates something additional. We have evidence of this in the statement in Avot 3,14: חביבין ישראל שנקראו בנים למקום, followed by the words: חיבה יתירה נודעת להם שנקראו בנים למקום. "Israel are beloved of G–d for they are called 'children of G–d.' They enjoy an additional degree of fondness (by G–d) for they have been called 'children of G–d.'" The very repetition of the wording in these two statements in the Mishnah makes it plain that the author wanted to tell us that the "fondness," חיבה, described here is not of the ordinary variety. Rashi meant to convey the same idea, i.e. that the fondness displayed by G–d for Israel is not of the ordinary variety. The verse refrains from spelling out the nature of this different dimension of "fondness" G–d displays for the Jewish people. The example Rashi quoted is only an illustration of the fact that Israel the nation is referred to in the plural i.e. as עמים, instead of merely as עם. This is why Rashi quoted the example of the tribe of Benjamin itself as being called a nation. The additional dimension of G–d's fondness for Israel then is that the whole nation is called עמים (pl.), and not that a single tribe of it is called עם. Personally, I feel that these words allude to something else. Since the Torah has many facets I may be allowed to state my own view. I understand the word אף here as hinting to us that the words חובב עמים should be read as if they had been repeated, the message being that the Torah also alludes to the light which has been hidden and will only be revealed to the righteous in the future. Since it is going to be revealed to them exclusively, this represents an additional dimension of G–d's fondness for us because we cleave to G–d.
Ask RabbiBookmarkShareCopy
